Fransız medyası sanal medya devlerine karşı koruma altında
Fransa Parlamentosu, medya kuruluşlarının içeriklerini kullanan Google ve Meta gibi internet devlerinden gelir payı almasını güçlendiren yasayı kabul etti. Düzenlemeyle teknoloji platformlarının müzakereleri uzatması önlenecek, içerik verileri gizlenemeyecek ve anlaşmazlıklar üç ay gibi bir sürede sonuçlanacak
Fransa Parlamentosu, medya kuruluşlarının içeriklerini kullanan Google ve Meta gibi internet devlerinden gelir payı almasını güçlendiren yasayı kabul etti. Düzenlemeyle teknoloji platformlarının müzakereleri uzatması önlenecek, içerik verileri gizlenemeyecek ve anlaşmazlıklar üç ay gibi bir sürede sonuçlanacakHaberlerimizi Google'da Takip EdinGelişmelerden anında haberdar olun.Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İSMAİL ŞAHİN - Fransa’da medya kuruluşları ile teknoloji devleri arasındaki gelir paylaşımı mücadelesinde yeni bir dönem başladı. Parlamento, Google ve Meta gibi büyük internet platformlarının haber içeriklerinden elde ettikleri gelirleri yayıncılarla paylaşmasını öngören yeni düzenlemeyi önceki akşam kabul etti. Daha önce Senato’dan da geçen yasa, büyük internet platformlarının medya kuruluşlarının haber ve içeriklerini sosyal medya veya arama sonuçlarında göstermeleri halinde yayıncılara ödeme yapmalarını sağlamayı amaçlıyor.Gizleme sona erdiKısa bir süre içinde yasalaşması beklenen düzenlemenin hukuki temelini Avrupa Birliği’nin 2019 yılında kabul ettiği telif hakları direktifi oluşturuyor. Ancak ABD merkezli teknoloji şirketleri, gelir paylaşımı mekanizmasına karşı bugüne kadar çeşitli hukuki girişimlerde bulunurken, platformlar ile yayıncılar arasındaki görüşmeler de sık sık anlaşmazlıklarla sonuçlandı.Genel Haber Basını İttifakı (Apig) Başkanı Marc Feuillee, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Büyük platformlar artık müzakereleri sürüncemede bırakamayacak veya içeriklerimizle ne yaptıklarını gizleyemeyecek” dedi.Yapay zekâ değiştirdiMedya kuruluşlarının en önemli sorunlarından biri, içeriklerinin platformlarda ne ölçüde kullanıldığına ilişkin verilere ulaşamamak. Bu durum, yayıncıların kendilerine ödenmesi gereken tutarı belirlemesini ve teknoloji şirketleriyle pazarlık yapmasını zorlaştırıyor. Google’ın medya kuruluşlarına yönlendirdiği trafiği azaltabilecek algoritma değişikliklerinin yanı sıra ChatGPT ve Claude gibi yapay zekâ destekli arama ve yanıt sistemlerinin yükselişi de yayıncılarla platformlar arasındaki gelir paylaşımı tartışmasını daha karmaşık hale getirdi.Yeni yasa ekonomik baskı altında bulunan medya kuruluşları ile güçlü mali kaynaklara sahip teknoloji şirketleri arasındaki ticari dengenin yeniden kurulmasını hedefliyor.YASANIN GETİRDİĞİ TEMEL HÜKÜMLER:■ Dijital platformlar, basın içeriklerinin nasıl ve ne ölçüde kullanıldığına ilişkin bilgileri yayıncılarla paylaşmak zorunda olacak.■ Platforma yapılan talebe 30 gün içinde yanıt verilmezse yayıncılar düzenleyici kuruma “Görsel-İşitsel ve Dijital İletişim Düzenleme Kurumu” (Arcom) başvurabilecek.■ Arcom, başvuruyu iki ay içinde karara bağlayabilecek.■ Ücret konusunda anlaşma sağlanamazsa Arcom, ödenecek bağlantılı hak bedelini belirleyebilecek.■ Platformların yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde dünya çapındaki cirolarının yüzde 1’ine kadar yaptırım gündeme gelebilecek.Elmas: Türkiye de epey mesafe aldıTürkiye’de de basın kuruluşları tarafından üretilen içerikleri kullanan platformlarla ilgili olarak uzun zamandır bir çalışma yürütülüyor. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, bu konuda epey ilerleme kaydettiklerini belirtti. Milliyet’e konuşan Elmas, “Haberleri telif olarak sınırlandırmayalım da mevcut haberlerin kullanımı ile ilgili bir ücretlendirilip matematiksel olarak paylaşımı konusunda bir planlama yapıyoruz. Şu anda hem içeride hem de dışarıda, üretilen içerikleri kullananlara yönelik bir çalışma içindeyiz ve epey yol aldık. Kuracağımız yapının içinde Basın İlan Kurumu, BTK, İletişim Başkanlığı, Rekabet Kurumu ve Basın kuruluşları birlikte hareket edecek” dedi.Ücret peşin alınacakGoogle, Meta gibi uluslararası platformların Türkiye’deki organizasyonları üzerinden içerikleri kullandığına dikkat çeken Elmas, “Zaman zaman bu platformlar basın kurumları ile anlaşıp ödeme yapıyorlar. Biz bunun yasal zemine oturtulması ve bütün basın camiasının istifa etmesini, basın emekçilerinin de emeklerinin karşılığını alması için çalışıyoruz. Komisyonda ayrıca uygulama esnasındaki teknik ihtiyaçlar, ikincil paylaşımları tespit ederek ortaya çıkartabilecek teknik altyapılar da gözden geçiriliyor. Basın camiasının da kendi içinde nasıl bir muhataplık oluşturup bu platformlarla kimin masaya oturacağını, hangi ölçek üzerinden hak talep edeceklerini belirlemeye çalışıyoruz. Çalışmalarda AB, Fransa, İspanya, ABD, Kanada ve Avustralya’daki uygulamaları da inceledik. Bitince genel kurula sunulacak. Biz diyoruz ki; örneğin bir platform 2026 yılı içerisinde Türkiye’deki tüm basın yayın kuruluşlarından 50 bin paylaşım yapmış. Eğer 2027’de de aynı şekilde kullanacaksan şu kadar ücret verecek. Para temin edilerek basın kuruluşlarına matematiksel oranda dağıtımı söz konusu olacak” dedi.‘Hazırlıklı olmalıyız’Son dönemde yapay zekâ şirketlerinin de içerikleri yoğun olarak kullanmaya başladığına işaret eden Elmas, “Yapay zekâ şirketlerinde teknolojik olarak ne yapılabiliriz araştırıyoruz” diye konuştu. Teknolojinin sosyal hayatı da çok hızlı bir şekilde değiştirdiğini ve bu konuda kendimizi güncellememiz gerektiğini ifade eden Elmas, şöyle devam etti:“İletişim alanında yeni meslekler, yeni usuller ortaya çıkabilir. Buna bütün basın camiasının hazırlıklı olması gerekir. Dijital alana bir kayma var ama gazeteler halen bu sektördeki en profesyonel organizasyon. İçerik üretmede açık ara öndeler. Yazılı basındaki birikimi başka bir alanda bulmak zor. Bu yapıyı gelişen alanlara nasıl aktarabiliriz o alanlarda nasıl bir yenileştirme gerçekleştirebiliriz, bunlara bakmakta fayda var. Bizim biraz daha bu alana destek vererek tatlı bir rekabet oluşturmak gerekiyor. Etik ilkeleri de koruyarak teknolojik imkanlarla birlikte kaliteli içeriğin devam etmesi gerekiyor.”Google 450 kurum için ödeme yapıyorGoogle’ın Fransa’da yaklaşık 450 yayıncıyı ‘Komşu Haklar’ (droits voisins) kapsamında ödeme sistemine dahil ettiği bildiriliyor. Bu ödemeler öncesinde Fransa Google’a 2021 yılında 500 milyon euro, 2024 yılında da 250 milyon euro cezaya çarptırmıştı. Ancak bu cezalar yükümlülüklere uyulmadığı için kesildi. Platformlar ile basın kuruluşları arasındaki anlaşmalar gizli tututluyor. Ancak 2021’de sızan anlaşmaya göre Google, 121 yayın için yılda yaklaşık 22 milyon dolar ödemesi yapmayı kabul etti. Bu paradan Le Monde 1.3 milyon dolar pay aldı.3 milyon Euro ek anlaşmaLe Figaro ise 2019-2023 dönemi için Google ile yıllık 1.5 milyon euroluk anlaşma yaptı ve 550 çalışanına 4 yıl için kişibaşı 2.900 euro dağıttı. 2024 yılından itibaren de gazetecilere yıllık 800 euro ödeme yapmaya başladı. Ayrıca Le Monde, Le Figaro ve Libération grupları Google ile yıllık 3’er milyon euroluk ek ticari anlaşma yaptığı bildirilmişti. Google’dan alınan bu paraların 25’i gazetecilere, yüzde 75’i de gazeteye bırakılırken Le Monde ayrıca Meta ve OpenAI ile de anlaşmalar yaptı.Toplam ödeme 100 milyon Euroyu geçtiFransız kaynaklar Google’ın Fransız medyasına yaptığı ‘komşu haklar’ ödemelerinin 100 milyon euroyu aştığını değerlendiriyor. Meta ise Fransız Genel Haber Basını İttifakı (APIG) ile 2019-2024 dönemi için 20 milyon euronun üzerinde ödeme yaptı. Sözleşme yenilenirken Meta’nın sunduğu son teklif ise 4 milyon euroda kalınca anlaşma sağlanamadı, müzakereler devam ediyor. Meta’nın diğer medya kuruluşları ile yaptığı anlaşmalar gizli tutuluyor. Diğer platformlar X, Microsoft, LinekIn tarafında ise açıklanmış bir ödeme yok, hukuki sürecin devam ettiği belirtiliyor.