Veri uğruna eski kitaplar yok ediliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yapay zekâ şirketleri, modellerini makine üretimi içerikten arındırmak için 2022 öncesi basılmış kitaplara yöneldi. Nadir ve baskısı tükenmiş eserler toplu halde satın alınıyor, sırtları kesilerek taranıyor ve süreç sonunda imha ediliyorHaberlerimizi Google'da Takip EdinGelişmelerden anında haberdar olun.Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İsmail Şahin – Dünya genelinde yapay zekâ harcamalarının bu yıl 2.5 trilyon dolara ulaşması beklenirken, hayatımızın her alanına giren bu teknolojinin eğitimi için gerekli olan yeni veri arayışı bu kez kitap raflarına uzandı. Futurism’in aktardığına göre bazı yapay zekâ şirketleri, büyük dil modellerini eğitmek için eski ve antika kitapları toplu şekilde satın alıyor, içeriklerini dijitalleştirdikten sonra fiziksel kopyaları yok ediyor. Özellikle 2022 öncesi basılmış kitaplar, üretken yapay zekâ çağından önce kaleme alındıkları için “temiz veri” kaynağı olarak görülüyor.Kirletilmemiş kaynakBu ilginin arkasında yapay zekâ sektörünün kendi yarattığı bir sorun bulunuyor. İnternet giderek daha fazla makine üretimi metinle doluyor. Uzmanlar, yapay zekâ modellerinin başka yapay zekâ sistemlerinin ürettiği içeriklerle eğitilmesi halinde “model collapse” olarak bilinen kalite bozulması riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor. Bu nedenle geliştiriciler, insan eliyle yazılmış, editoryal süzgeçten geçmiş ve yapay zekâ tarafından kirletilmemiş kaynaklara yöneliyor.Toplu kitap alımıBu noktada eski basılı kitaplar, yapay zekâ şirketleri için değerli bir hazineye dönüşmüş durumda. Kitap veri şirketi ISBNdb, 404 Media’ya göre AI laboratuvarlarına 1.000 kitaptan 1 milyon kitaba kadar uzanan toplu alım hizmetleri sunuyor. Şirket, eski kitapları “raflarda duran en iyi yapay zekâ eğitim verisi” olarak pazarlıyor; çünkü bu kitaplar hem yoğun bilgi içeriyor hem de yeni dönem dijital metinlerdeki yapay zekâ izlerini taşımıyor.Ancak bu sürecin en tartışmalı yönü kitapların fiziksel olarak yok edilmesi. Yüksek hızlı tarama için kitapların sırtı kesiliyor, sayfalar ayrılıyor ve endüstriyel tarayıcılardan geçirilip imha ediliyor. Bu yöntem, özellikle nadir ve baskısı tükenmiş eserlerin son kopyalarının da ortadan kalkabileceği endişesini doğuruyor. Hollanda’daki nadir kitap satıcılarının da benzer toplu alımlarla karşılaştığı ve alıcıların teknoloji şirketleri olabileceğinden şüphelendiği belirtiliyor.İşleri arttı amaKitap satıcıları ise ikilem yaşıyor. Bazıları uzun süredir satılamayan stokların elden çıkmasını ekonomik açıdan olumlu görürken, kitapların nihai kullanımından rahatsız. Futurism’in aktardığı bir satıcı, haftada en fazla 20 kitap satarken son dönemde yüzlerce kitaplık siparişler almaya başladığını, alıcıların rastgele ama ISBN’li kitapları toplamasının yapay zekâ laboratuvarlarını işaret ettiğini söylüyor.Hukuki boyutu da büyüyorABD’de Anthropic davasında verilen karar ise tartışmayı daha da büyüttü. ABD’de Anthropic’e karşı açılan davada mahkeme, yasal olarak satın alınan basılı kitapların taranarak şirket içi dijital kütüphaneye dönüştürülmesini ve modellerin eğitiminde kullanılmasını belirli koşullarda ‘adil kullanım’ (fair use) kapsamında değerlendirdi. Ancak mahkeme, korsan kaynaklardan indirilen milyonlarca kitabın kalıcı dijital kütüphane oluşturmak için kullanılmasını aynı kapsamda görmedi. Bu karar, yapay zekâ şirketlerine “satın al, tara, dijitalleştir” yolunda hukuki bir zemin sağladığı yorumlarına neden oldu. Eleştirmenlere göre ise mesele yalnızca telif hakkı değil; aynı zamanda kültürel mirasın fiziksel olarak yok edilmesi.1.5 milyar $ABD’de yazarlar Andrea Bartz, Charles Graeber ve Kirk Wallace Johnson’ın da içinde olduğu dava, yapay zekâ şirketi Anthropic’in kitapları izinsiz kullanarak Claude adlı modelini eğittiği iddiasıyla açıldı. Mahkeme, Anthropic’in milyonlarca kitabı korsan sitelerden indirmesini adil kullanım olmadığına karar verdi.Buna karşılık, yasal olarak satın alınan basılı kitapların sırtlarının kesilip taranarak şirket içi kullanım için dijitalleştirilmesi ve model eğitiminde kullanılması “dönüştürücü kullanım” olarak değerlendirildi. Dava kapsamında Anthropic daha sonra 1.5 milyar dolarlık uzlaşmaya gitti.Biyolojik silah tarifiKapalı devre testten kaçıp hack yaptığı ortaya çıkan yapay zekânın şimdi de biyolojik silah tarifi verdiği ortaya çıktı. Wall Street Journal’ın haberine göre, gelişmiş yapay zekâ modelleri biyolojik silahlar ve zehir üretimi konusunda sorulan bazı sorulara ayrıntılı yanıtlar verebiliyor. Uzmanlar, teknolojinin hızla gelişmesine karşın güvenlik önlemleri ile düzenlemelerin geride kaldığı uyarısında bulunuyor.